Eklezjologia — co to takiego? Czyli jak zrozumieć Kościół

Wyróżnić można między innymi eklezjologię katolicką, która to jest jednym z podstawowych traktatów w religii katolickiej. Jednym z jej rodzajów jest eklezjologia dogmatyczna, inaczej właściwa, która to ujmuje Kościół z punktu widzenia dogmatyki. Do czynienia możemy mieć także z eklezjologią apologetyczną, która udowadnia boskie pochodzenie kościoła, kanonistyczną, czyli taką, która dopatruje się relacji pomiędzy Kościołem jako misterium a jego prawem, moralną, która ujmuje Kościół jako miernik norm ludzkiego postępowania, liturgiczną, która dostrzega realizację Kościoła w życiu chrześcijan poprzez liturgię, socjalną, podkreślającą społeczny oraz publiczny wymiar Kościoła oraz pastoralną, która postrzega Kościół jako misterium boskiej miłości, które urzeczywistnia się przez sakramenty, katechizację i przepowiadanie słowa Bożego.

Wyróżnia się następujące metody eklezjologii:

•   Znamion — definiuje ona Kościół na bazie jego cech, takich jak apostolskość, świętość, jedność oraz powszechność.

•   Aprioryczna — bazuje na wierze, zajmując się badaniem Biblii oraz tradycji. Na bazie tego stara się zaprezentować prawdziwy obraz Kościoła.

•   Historyczna — postrzega Kościół w kontekście poszczególnych wymiarów historii ludzkiej oraz dziejów zbawienia. Bazuje na historycznym fenomenie Chrystusa i obecności Ducha Świętego w historii.

•   Fenomenologiczna — ujmuje Kościół w taki sposób, w jaki postrzegali go pierwsi na świecie chrześcijanie.

•   Personalistyczna — postrzega Kościół jako wielkość osobową realizującą się w przestrzeni zarówno osobowej, jak i bezosobowej.

Warto wspomnie tutaj także o eklezjologii prawosławnej. Z prawosławnego punktu widzenia do czynienia mamy z jedną Cerkwią, która występuje pod kilkoma różnymi postaciami. Kluczowe są tutaj pojęcia wielopostaciowości oraz jedności w wielości. Jak głoszą teologowie prawosławni, nie należy dążyć do ujednolicenia wielopostaciowości czy jej rozdrobnienia.

Osoby chcące zgłębić zagadnienie, jakim jest eklezjologia, sięgnąć mogą po książkę „Zrozumieć Kościół. Eklezjologia praktyczna” autorstwa Paula M. Zulehnera i Petera Neunera. Pierwszy z nich jest kapłanem katolickim, filozofem, teologiem, wykładowcą teologii pastoralnej, dziekanem Wydziału Teologii Katolickiej Uniwersytetu w Wiedniu i doradcą Rady Konferencji Episkopatów Europy. Drugi to natomiast kapłan katolicki, wykładowca teologii dogmatycznej i ekumenicznej oraz emerytowany profesor Uniwersytetu w Monachium. W książce tej przedstawiciele teologii systematycznej i pastoralnej prezentują dzisiejszą wizję Kościoła podkreślając, że w dzisiejszym świecie ma on swoją przyszłość pod warunkiem, że będzie otwarty na otaczający go świat oraz religie i społeczeństwa niechrześcijańskie.